| Pontificate |
| Hadrianus II. |
|
| |
| Criterion: |
†? |
| Issuer: |
Hadrian II.
|
| Type of issuer: |
papa |
| Addressee |
Ratislaus dux ; Sventoplukus I dux ; Kocel comes |
| Date: |
(869 iun. - sept.) |
| Initium: |
Gloria in excelsis (altissimis). (Quia) de vobis |
| Editor: |
Koenighaus |
|
Reg. Pont. Rom. (Jaffé)
| |
| Jaffé³ no.: |
6232 |
| Jaffé² no.: |
JL
2924
|
|
Reg. Pont. Rom. (Pontificia)
| |
| Receiving institution: |
Magna Moravia Magna Moravia n. †?8 (Boh. Pont. 13) |
| Pontificia vol.: |
Boh. Pont.
13 n. †?8
|
| Regest-P: |
Hadrianus II
Rastislao
et
Sventopulko
et
Kocelo
: recordato, quomodo non solum apud apostolicam sedem episcopalem doctorem rogaverint (n. ?*†2), sed etiam apud
imperatorem Michaelem, qui eis beatum
philosophum Constantinum cum fratre miserit, dum ipse nondum potuisset; notificat illos, cum cognovissent ad apostolicam sedem pertinere eorum regiones, contra canonem nihil fecisse, sed ad se venisse
s. Clementis reliquias afferentes; statuit mittere
Methodium (in episcopatum) consecratum cum discipulis in regiones eorum, ut eos doceat, prout rogaverint, interpretans libros in linguam eorum [[secundum totum ecclesiasticum ordinem]], quemadmodum coeperit Constantinus, [[sed in missa primo legant apostolum et evangelium Romane, dein Slovenice]]; [[vituperantem autem libros linguae eorum]] esse excommunicandum, donec se correxerit, decernit.
|
| Comment: |
De Hadriani II ad linguam slavicam utendam assensu narrat etiam Povest' vremennych let (cf. Die Nestorchronik. Nachdruck der zweiten Auflage des ersten Bandes der 'Vollständigen Sammlung russischer Chroniken', Leningrad 1926-1928 [Forum Slavicum 48. Handbuch zur Nestorchronik. Hrsg. von Ludolf Müller Bd. I. München 1977] p. 27). Translatio germanica in:
Die Nestorchronik, ins Deutsche übersetzt von Ludolf Müller [Forum Slavicum 56. Handbuch zur Nestorchronik 4. München 2001] p. 27sq. De fide huius litterae controversia gravis orta est; in studiis investigandis pars virorum eruditorum hanc litteram falsam, pars interpolatam, pars immo genuinam putat. De tempore cf. etiam
Dümmler Geschichte d. Ostfränk. Reiches ²II 262 et
Kos O pismu op. cit.
|
|
|
Descent
|
Bibliography
| |
| Edition: |
Rački Viek II 241;
Bil’basov Kirill’ i Mefodij I 110 n. 3;
Friedrich Cod. dipl. Bohem. I 7 n. 12.
Boczek Cod. dipl. Morav. VII 701 n. 2.
Ginzel Anhang I 44.
Ginzel Zur Geschichte p. 20.
Mon. Germ. Epist. VI 763 n. 43.
Tăutu Acta Romanorum pontificum I 700 n. 333.
Herrmann Beziehungen p. 130.
Marsina Cod. dipl. Slovaciae I 13 n. 16 (cum adnotatione plurium translationum).
Lacko The Popes (1972) p. 110 n. 2. |
| Regest: |
Bil’basov Kirill’ i Mefodij I 5 n. 3;
Kos Gradivo II 158 n. 211;
Ratkoš Pramene p. 160 n. 38 et 161 n. 42.
Magnae Moraviae Font. III 154 n. 39. |
| Literature: |
De fide huius litterae controversia gravis orta est; in studiis investigandis pars virorum eruditorum hanc litteram falsam, pars interpolatam, pars immo genuinam putat. De littera cf.
František Snopek List papeže Hadriána II. v pannonských legendách a bulla Jana VIII. ‘Industriae tuae’ [Der Brief Papst Hadrians II. in den pannonischen Legenden und die Bulle 'Industriae tuae' Johannes' VIII.], in: Sborník velehradský 8 (1896) 1-131;
Pastrnek Dějiny p. 10sq.;
František Snopek Bulla ‘Industriae tuae’ listinou nepodvržanou [Die unverfälschte Bulle ‘Industriae tuae’], in: ČMM 35 (1911) 1-60;
G. A. Iljinskij O gramote papy Adriana II v Pochvalnom Slove Kirilu i Mefodiju [Über die Urkunde Papst Hadrians II. im ‘Sermo panegyricus Cyrilli et Methodii’], in: Obozrenie prepodavateli na istoricko-filologicke fakultete Saratovskogo instituta, Saratov 1921 p. 1-12;
Milko Kos O pismu papeža Hadriana II. knezom Rastislavu, Svetopolku in Koclju [Über den Brief Hadrians II. an Rastislaw, Sventopulk und Kocel], in: Rozprave Slov. Akad., filos.-filol.-hist. razred II, 12 (Ljubljana 1944) 267-301; Stefan Sakač Die kürzere slavische Fassung des Briefes 'Gloria in excelsis deo' Hadrians II., in:
Cyrillo-Methodiana p. 411-431;
Grivec Konstantin und Method (1960) p. 257-261;
Bogo Grafenauer Der Brief Hadrians II. an die slawischen Fürsten: Echt, verfälscht oder Fälschung?, in: Annales Instituti Slavici 4 (1968) 63-77, qui hanc litteram partim interpolatam, imprimis in verbis de quaestione slovenicae linguae esse putat;
Marsina Štúdie I 18-38(45) et
Peter Ratkoš Deperditné listy Hadriána II slovanským kniežatám z roku 869-870 [Die verlorenen Briefe Hadrians II. an die slawischen Fürsten aus den Jahren 869-870], in: Slovenská archivistika 19 (1984) 75-95. Et Marsina et Ratkoš ll.cc. duas diversas litteras, unam de a. 869, alteram de a. 870, in duplicibus textibus traditas esse censent. Cf. porro
Dvorník Byzantine Missions (1970) p. 147-149;
Kadlec Přehled I 26 et
Peri Il mandato (1988) passim. |
|
|