| Pontificate |
| Gregorius VII |
|
| |
| Issuer: |
Manasses Remorum archiepiscopus |
| Type of issuer: |
- |
| Addressee |
Hugo archiepiscopus |
| Date: |
(1079 Dies Natalis Christi–1080 in. febr.?) |
| Editor: |
Gall. Pont III,3: Beate Schilling; digitale Fassung: Valérie Lüthi, Johannes Luther |
|
Reg. Pont. Rom. (Pontificia)
| |
| Receiving institution: |
Die, Hugonis Diensis legatio Die, Hugonis Diensis legatio (Gall. Pont. III,3 191 n. 114); Reims, archiepisc. |
| Pontificia vol.: |
Gall. Pont. III,3
191 n. 114
|
| Regest-P: |
Manasses
Remorum (Reims) archiepiscopus
Hugoni
Diensi episcopo: dignum duxit se ei omnique
Lugdunensi (Lyon) concilio (
Gall. Pont. III,3 192 n. *115) quare non venit, litteris (
Gall. Pont. III,3 189 n. *108) significare. Refert totam eventuum seriem: ante biennium in eadem provincial (scil. in
Augustodunensi concilio;
Gall. Pont. III,3 152 n. *32)
Hugonem et alios in eum violenter ac injuste egisse et se ipse
Romam processisse ibique apostolicum judicium appellavisse et adventum
Hugonis per XI fere hebdomadas expectavisse (cf.
Gall. Pont. III,3 166 n. *54); in concilio generali inter se ipsum et eos qui ibi a legato directos aderant, altercationem habitam fuisse et quidquid «temere ac violenter» actum fuerat, judicatum atque correctum fuisse (cf.
Reims). Addit se ipsum papae renuntiavisse quod in judiciis ecclesiasticis in
Hugonis manibus ulterius non se committeret et deinde congruam in
Romano concilio rationem reddidisse (cf.
Reims) et abbatem
Cluniacensem (Cluny) sibi judicem in conciliis infra
Gallias celebraturis elegisse necnon papae spopondisse quod, si ad concilium
in partibus Galliarum vel nuntio vel litteris apostolicis vocatus fuerit, venire non omitteret nisi canonica excusatione praepeditus esset (
Gall. Pont. III,3 166 n. *54). Commemorat etiam, cum nuper ad concilium apud
Trecas monitum fuerit (
Gall. Pont. III,3 180 n. *91) et nomen abbatis
Cluniacensis in qua monitione insertum viderit, se cum abbatibus et clericis et beneficiatis processisse et partem concilii quae ad se adtinebat, implevisse. De contra-mandatione
Hugonis (
Gall. Pont. III,3 180 n. *92) scribit se in sponsione papae facta nullam talis contra-mandationis mentionem audivisse nec in ipsa contra-mandatione impedimentum quo fieri non posset, comperisse nec litteras a
Hugone vel ab abbate
Cluniacensi obtinuisse. De
Lugdunensi concilio notificat se plures excusationes canonicas cur venire non debeat, habere, inter alias quia regio inter eum et
Lugdunum bellorum tempestate turbatur et quia
Lugdunum nec ei proximum nec testibus producendis facilis est (
Gall. Pont. III,3 189 n. *109,
190 n. ?*109bis). Conqueritur etiam se infra tres hebdomadas duas monitiones «valde sibi dissimiles» accepisse de quibus prima (
Gall. Pont. III,3 187 n. *106) exegit eum
Manassae (praeposito) et sociis responsurum cum se ipse cum
Manasse et sociis concordiam fecerit, exceptis duobus «quorum unus, scilicet
Bruno nec noster clericus, nec noster natus aut renatus est, sed
sancti Cuniberti Coloniensis (Cologne) in
regno Teutonicorum positi canonicus». De secunda monitione in qua legatus ei injunxit ut, si testes abessent, se cum sex episcopis «quorum vita non notetur infamia» expurgaret (
Gall. Pont. III,3 188 n. *107), scribit id contra sacras auctoritates et in tanta temporis angustia, scilicet infra viginti dies, impossibile esse.
|
| Comment: |
La mention de l’attentat perpétré contre l’évêque de
Liège à Noël 1079 (voir
Registrum Gregorii VII, VII, 13 et 14, dans M. G. H., Epist. sel., II/2, p. 477;
J. L. 5153–5154) et d’une attaque similaire contre le pape pose un terminus post quem pour cette lettre. Elle semble toutefois antérieure au concile de
Lyon. Une version postérieure et remaniée du texte, provenant probablement d’un dossier
rémois, se trouve dans le manuscrit de
Wolfenbüttel qui transmet aussi la première lettre d’invitation de
l’évêque Hugues adressée à
Manassès (
Gall. Pont. III,3 187 n. *106); voir
Hartmann, Humanismus, no 10, p. 269, 277–279. Sur l’Apologia, voir
Lühe, Hugo, p. 75, 148–149;
Williams, Archbishop Manasses, p. 817–819;
Cowdrey, Gregory VII, p. 384–385;
Demouy, Cathédrale (op. cit. sous
Gall. Pont. III,3 146 n. *18), p. 387–389;
Rennie, Law, p. 135–137;
Fiori, Giuramento, p. 195–196 n. 48 (à propos des co-jureurs).
|
|
Bibliography
| |
| Edition: |
J. Mabillon, Museum Italicum, I, Paris, 1687, p. 120; réimpr., dans
R. H. F., XIV, p. 782. |
| Regest: |
Reg. dauph., I, no 2264, c. 390;
Lohrmann, Papes et cardinaux, Appendice, no 15, p. 176;
Rennie, Law, Appendix, II, no 14, p. 212. |
| Literature: |
Schieffer, p. 118. |
|
|